You are here

Tatariw Amharic website Ethiopia wake up

ኢትዮጵያውያን እንብላ እንደምንለው ሁሉ እንስራስ ማለት እንወዳለን? አይመስለኝም! አሁን ያለንበት ሁኔታ ምስክር በአካልና በአዕምሮአችን ስለማንሰራ ነው፡፡ ጉድ ፈላ!

Tatariw Amharic website Ethiopia wake up

መሰረታዊ የአስሊ ዕውቀት፡፡ የአስሊ አጠቃቀም አጉል ባህሪ ካለወት አስሊወ በቫይረስና በሰላዮች ይጠቃል፡፡ ርካሽ ወይም ነጻ የሆኑ ጥሩ አማራጮችን ያውቃሉ?

Tatariw Amharic website Ethiopia wake up

ስለ ብቃትዎ ምን ያውቃሉ? ለምሳሌ ስለ እልህና ንዴት፤ ወድቆ መነሳት፤ ነጻነት፤ መምራትና መግባብት ወዘተ፡፡ ማሰብ፣ መናገርና ማድረግ መተው ዝምታ ነው!

Tatariw Amharic website Ethiopia wake up

ስለ ባህሪዎ ምን ያውቃሉ? ቀላል ነገሮች ላይ ይሳሳታሉ? ለምሳሌ በቀጠሮ መዘግየት፣ ቋንቋ መቀላቀል፣ ከማዳመጥ ይልቅ ብዙ ማውራት፣ እምነትዎስ ነካ ነካ ነው?

Tatariw Amharic website Ethiopia wake up

የሚያልሙትን ስራ አግኝተው ለማቆየት ስልቱን ያውቁታል? በስራ አለም ውስጥ የተጻፉና ያልተጻፉ ህጎችን ልብ ካሉ በስራዎ ለመደሰት፣ ለማደግና ለመርካት ይረዱወታል!!

Tatariw Amharic website Ethiopia wake up

በቀላሉ እራስዎን ይንከባከባሉ? የሚበላ ምግብ፣ የሚጠጣ መጠጥና የሚታሰብ ሃሳብ ወደ ሰውነታችን ስለሚገባ ህይወታችን ውስጥ ሚና አለው፡፡ ለምን?

1
2
3
4
5
6

ኮምፕዩተርወ በቀላሉ እንዳይጠቃ ጥንቃቄ ያድርጉ፤ ክፍል አራት፤ አንቲ ቫይረስና ፋየርወል።

tatariw's picture
Submitted by tatariw on Thu, 05/01/2014 - 12:42
Ethiopia Tatariw Amharic Addis Ababa

ጭሩ የኮምፕዩተር ቫይረስ ማለት ልክ እንደ ማንኛውም ፕሮግራም ሆኖ ግን አላማውና አሰራሩ ሌላ ኮምፕዩተር ለመበከል ነው። ከበከለም በኋላ ኮምፕዩተሩን በከፊልም ሆነ ሙሉ በሙሉ እንዳይሰራ የሚያደርግ ነው። ወይም ኮምፕዩተሩ ውስጥ ያሉትን የተጠቃሚውን ሰነዶችም ሆነ የስራ ውጤቶችን የሚያበላሽ ነው። በእንግሊዘኛውም ቃል ቫይረስ የተባለው ያው በቀላሉ አባባል ኮምፕዩተሩ በቫይረስ ከተበከለ ስለሚያመው መስራት ያቅተዋል። ይደናገረዋል። ማንኛውም የዊንዶውስ ኦፕሬቲንግ ሲስተም ለቫይረስ ኢላማ ነው። የኮምፕዩተር ቫይረስ በግለሰብ፣ በድርጂቶች፣ በመንግስቶች፣ በነጋዴወች ወዘተ ይሰራል። የሌላውን አበላሽተው ለመደሰትም ቫይረስ የሚሰሩ ግለሰቦች አሉ። የዚህንም ያህል የታመሙ ሰወች አሉ። ሁሉም የየራሱ አላማ አለው። የኮምፕዩተር ቫይረስ ውስብስብ ግን መጠኑ ከሌሎች ፕሮግራሞች ጋር ሲነጻጻር በጣም ትንሽ ነው። ብዛቱ ሳይሆን ክብደቱና ይዘቱ ትንሽ ሆኖ ግን አደገኛ ነው።

አንቲ ቫይረስ፤

ንቲ ቫይረስ የተሰራው ያው ቃሉ እንደሚለው የኮምፕዩተር ቫይረስን ለመከላከል ነው። አሁን ከቅርብ አመታት ወዲህ እራሱ ዊንዶውስ አንቲ ቫይረስ በነጻ ለተጠቃሚው ይሰጣል። ሆኖም ግን ሌሎችም የሚሸጡ ነጋዴወች አሉ። ተጠቃሚው እራሱ የትኛውን አንቲ ቫይረስ መግዛት እንደሚፈልግ ይወስናል ማለት ነው። እንደጥራቱ ይለያያል። የነጻ አንቲ ቫይረሶችም አሉ። በሰፊውና ባይነቱ ለመከላከል ግን የሚገዛው ይሻላል። ለማንኛውም ዊንዶውስ በየጊዜው ስለሚጠቃ አንቲ ቫይረስም ቢሆን ሁሉንም ጥቃት አይከላከልም። አንቲቫይረስ እየሰሩ የሚሸጡ ነጋዴወችም እራሳቸው ቫይረስ ይሰራሉ እየተባለ ይታማሉ።

ፋየርወል ወይም የእሳት ግድግዳ፤

ፋየርወል ዋናው አላማና ተግባር የማያስፈልግ የኢንተርነት ግንኙነትን ለመከልከል ወይም ለማገድ ነው። የፋየርወሉ ስራ ልክ በራፍ ላይ እንደቆመ ዘበኛ ያልተጋበዙ እንግዶችን መከልከልና የተጋበዙትን እንዲገቡ መፍቀድ ጋር ይመሳሰላል። የዚህ ቲወሪ ትንሽ ውስብስብ ቢሆንም ተጠቃሚው ፋየርወሉን ራውተሩ ላይ ለማዘጋጀት የተወሰኑ ምርጫወች ስለሆኑ ከባድ አይደለም። ብዙውን ጊዜ እራሱን የቻለ ፋየርወል የሚጠቀሙት ድርጅቶች ናቸው። ባሁኑ ጊዜ ግን ግለሰቦችም ይጠቀሙበታል።

ፋየርወል በእንግሊዘኛው እሳት የሚከላከል ግድግዳ እንደማለት ነው። ስለዚህ ለኮምፕዩተርም መከላከያ የሚሆን ፋየርወል አለ። ሁለት አይነት ፋየርወሎች አሉ። አንደኛው ከኦፕሬቲንግ ሲስተሙ ጋር አብሮ እዛው ተጠቃሚው ያገኘዋል። ለምሳሌ የዊንዶውስ ኮንትሮል ፓነል ላይ ሄዶ ፋየርወሉን እንደ አስፈላጊነቱ (ከፍተኛ ወይም መካከለኛ) መጠን ላይ መርጦ መቀስቀስ ይቻላል። የሚገዙ አንቲቫይረስ ፕሮግራሞችም የራሳቸው ፋየርወል አላቸው። ሌሎችም ኦፕሬቲንግ ሲስተሞች ፋየርወል አላቸው።

ለተኛው ፋየርወል ደግሞ ከኮምፕዩተሩ ውጭ እራሱን የቻለ ሃርድዌር ነው። አቀማመጡም በተጠቃሚው ኮምፕዩተርና በኢንተርኔት መካከል ነው። ለምሳሌ የኢንተርኔት ሽቦ አልባ ራውተር ላይ ገብቶ ፋየርወሉ እንዴት መከላከል እንደሚችል ማስተካከል ይቻላል። ሽቦ አልባው ራውተሩ ላይ ለመግባት አድራሻው 192.168.x.x ነው። x ታዲያ እንደ ራውተሩ ሰሪ 0.1 ወይም 1.0 ወይም 1.1. ነው። ይህ አድራሻ ለሽቦ አልባ ራውተር ለመጠቀም የተለመደ ነው። ራውተሩ ላይ ገብቶ የሚፈለገውን ነገር ወንፊት ለማድረግ እንደ ራውተሩ ሰሪና አይነት የሚደረጉት ነገሮች ይለያያሉ። ለምሳሌ በ 192.168.0.1 ገብቶ ማስተካከል ይቻላል። ከገቡ በኋላ ከባድ አይደለም። ከራውተሩ ጋር አብሮ የመጣውን መመሪያ ካዩት እንዴት እንደሚደረግ ያስረዳል። ወይም ደግሞ ያምራቹ ድረገጽ ገብቶ መረጃ ማግኘት ይቻላል። የሽቦ አልባ ራውተሩ አየር ላይ የሚታየው፣ የሚሰየመውና ማለፊያ ቃሉም የሚሰራው በ 192ቱ አድራሻ ተገብቶ ነው። ፋየርወሉ ሲዘጋጅ ተጠቃሚው የሚፈልገውን የኢንተርኔት ትራፊክ እንዳይከለክለው ረኮማንድድ የሚለውን ከመረጠ ችግር የለውም። ማክሲሙም ሴኩሪቲ ወይም ተመሳሳይ የሚለውን ከመረጠ መሞከርና ከተስማማው በዛው መቀጠል ወይም ወደ ሪኮማንድድ ወደሚለው እንደገና መቀየር ይችላል። ተጠቃሚው ይህንን ሲያደርግ ሌላ ነገር ነካክቶ ከተበላሸበት እራሱ ሃላፊነት መውሰድ አለበት። እኔ ፍንጭ ነው የምሰጠው። ሆኖም ግን ተጠቃሚው ካልሰራለት ወደ ዲፋወልት እንደገና ማድረግ ስለሚችል እየሞከረ የሚፈልገው ወንፊት ላይ ማስቀመጥ ስለሚችል ችግር የለውም።

ሽቦ አልባው ራውተር አየር ላይ ሲታይ ማንም ገብቶ እንዳይጠቀምበት ግን ራውተሩ ላይ ተጠቃሚው ቢያንስ ማለፊያ ቃል ማስገባት አለበ። አየር ላይ የሚታየውንም ስም ተጠቃሚው መወሰን ይችላል። ለምሳሌ ስሙ ለሁሉም ስለሚታይ "ከ23 ሰዓት በኋላ ጸጥታን አክብሩ" ብሎ ስም መስጠትና መልእክትም ማስተላለፍ ይቻላል።

የማክ አድራሻ መመዝገብ ምርጫ፤

ውተሩ ላይም የተጠቃሚው ኮምፕዩተር ብቻ እንዲገባ ማክ አድራሻ ማስገባት ይቻላል። ማክ አድራሻ ማለት ለአንድ ኤሌክትሮኒክ ካርድ ከአምራቹ የሚሰጠው መለያ ስም ነው። የኮምፕዩተሩ እናት ካርድ ላይ የተለያዩ ካርዶች ተሰክተዋል። እያንዳንዳቸው መለያ ቁጥር አላቸው። ለምሳሌ ኢንተርኔት እንዲገባ የሚያስችለው ካርድ ማክ አድራሻ 00:0b:48:9d:95:20 ይመሳሰላል። የዚህን አድራሻ ራውተሩ ላይ ማክ መመዝገብ ባካባቢው ያለ ሌላ ሰው ወይም ጎረቤት እንዳይገባ ለማድረግ እንጂ ብዙም ጠቀሜታ የለውም። ሁል ጊዜ እንግዳ ለጉብኝት ከራሱ ኮምፕዩተር ጋር ሲመጣ ኢንተርኔት ለመግባት ማክ መመዝገብ ስለሚያስፈልግ ስራ ማብዛት ነው። ግን ያው ምርጫው አለ። ራውተሩ እራሱን የቻለ ጠንካራ ማለፊያ ቃል (ፓስወርድ) ካለው ያ በቂ ነው። ጠንካራ ፓስወርድ እንጂ የግድ ማክ መመዝገብ ብዙ አስፈላጊ አይደለም።

የተለያዩ ነገሮች እንዴት እንደሚደረጉ ጥያቄ ያለው ካለ ከታች አስተያየት መስጫው ላይ መጠየቅ ይቻላል።

Comments

አዲስ አስተያየት ይጨምሩ