መሰረታዊ ትውውቅ የኮምፕዩተር አካሎች ኦፕሬቲንግ ሲስተም ሶፍትዌር ምንድነው? ትክክለኛ አጠቃቀም ደህንነትና ይለፍ-ቃል የአጠቃቀም ጥንቃቄ የኮምፕዩተር ደህንነት ቫይረስ ምንድነው?

ክፍል ፩) መሰራታዊ የኮምፕዩተር እውቀት፡፡

April 24, 2014. እርማት 2020

ኮምፒውተር ማለት በሰውም ይሁን በፕሮግራም በታዘዘው መሰረት የተለያዩ ትእዛዝ ስራወችን የሚያከናውን ማሽን ነው፡፡ ይህ ስራ ለምሳሌ ሰነድ ለመጻፍ ወይም ሂሳብ ለማስላት ሊሆን ይችላል፡፡ ኢንተርኔት ለማሰስ ወይም ጨዋታ ለመጫወት ሊሆን ይችላል፡፡ ለመሳል፣ ፎቶና ቪዴዎ ለማዘጋጀት ወዘተ ሊሆን ይችላል፡፡ ለምርምር ስራወችና ሁነታወችን ለማዘጋጀት ወዘተ ሊሆን ይችላል፡፡

mejemeriya computer Ethiopia Amharic Tatariw Addis Ababa Fantaw Tesema ኸን የስራ ክንውን ለመፈጸም ኮምፕዩተር በአራት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፈላል፡፡ ከታች የቀረቡት አራቱም መሰረታዊ ክፍሎች ኮምፕዩተሩ እንደ ኮምፕዩተር እንዲሆንና ትእዛዞቹም እንዲፈጸሙ ያስችሉታል፡፡ በአይነትም ሆነ በትልቅነት የተለያዩ ኮምፕዩተሮች አሉ፡፡ ለምሳሌ ደስክቶፕ፣ ላፕቶፕና ታብሌት የመሳሰሉት ናቸው፡፡ ሁሉም አይነት ኮምፕዩተሮች ከአካል መጠን ጀምሮ እስከ ፍጥነትና አቅም ልዩነታቸው በስተቀር መሰረታዊ አሰራራቸው ይመሳሰላል፡፡ ሁሉም ትእዛዝ ተቀባይና ፈጻሚ ናቸው፡፡

፩)ኮምፕዩተር ውስጣዊ አካል አለው፡፡ ትእዛዝ ለመቀበልና ለማሰብ ሰዋዊ ያልሆነ ጭንቅላት አለው፡፡ ይኸ ጭንቅላት ፕሮሰሶር / Processor ይባላል፡፡ ሰነዶችና ዴታወችን ማስቀመጫ ካዝና አለው፡፡ ይኸ ካዝና ሃርድ-ድራይቨ / Hard drive ይባላል፡፡ የሚታዩ ነገሮችን ማሳያው ላይ እየታዩ እንዲቆዩ የሚያደርግ ራም / RAM ወይም ጊዚያዊ ተሸካሚ የሚባል ጉልበት አለው፡፡ ድምጽ እንዲከናወን የድምጽ ካርድ / Sound Card አለው፡፡ ቪዴወ እንዲታይ የቪዴወ ካርድ / Graphic Card አለው፡፡ ሁሉም አካሎቹ እርስ በርስ ግንኙነት እንዲያደርጉና ትእዛዝ እንዲቀባበሉ እናት-ካርድ / Motherboard የሚባል ዋና ካርድ ላይ በየቦታቸው ይሰካሉ፡፡

፪)ኮምፕዩተር የውጭ አካላዊ ክፍሎችም አሉት፡፡ ለምሳሌ የምንሰራውን እንዲናይ የሚያደርግ ድስፕለይ ወይም ማሳያ ጋር ይያያዛል፡፡ ይኸ ማሳያ ዋና ካርዱ ላይ የተሰካው ቪዴወ ካርድ ጋር ተገናኝቶ ይገጠማል፡፡ የምንጽፍበት ኪቦርድ ወይም መጻፊያ-ገበታ ዋና ካርዱ ጋር እዲገናኝ ይሰካል፡፡ ጠቅ እያደረግን የፈለግነውን እንዲናዝ ማውስ ወይም አይጥ ዋና ካርዱ ጋር ይያያዛል፡፡ የሁሉም የውስጥና የውጭ አካል የጋራ ስም ደግሞ ሃርድዌር ይባላል፡፡ ይህ ሃርድዌር በአካል የሚታይና የሚነካ ነው፡፡

፫) ሶስተኛው ደግሞ አካላዊ ያልሆኑ ሶፍትዌር / Software ተብለው የሚጠሩ ናቸው፡፡ እነዚህም ለምሳሌ ሰነድ ለመጻፍ፣ ሂሳብ ለማስላት፣ ኢንተርኔት ለማሰስ፣ ጨዋታ ለመጨወት፣ ስዕል ለመሳል፣ ፎቶና ቪዴወ ለማቀናበር ወዘተ የሚያገለግሉ ፕሮግራሞች ናቸው፡፡ እንደተጠቃሚው ፍላጎትና ስራ በመቶና በሺህ የሚቆጠሩ ፕሮግራሞች አሉ፡፡ የሁሉም ፕሮግራሞች አጭር የጋራ ስም ሶፍትዌር ወይም የትእዛዝ ጥርቅሞች ሊባሉ ይችላሉ፡፡ ሶፍትዌር ልክ እንደ ሃርድዌር የሚነካና የሚጨበጥ አይደለም፡፡ ሶፍትዌር የማይነካና የማይጨበጥ ቢሆንም ያለሶፍትዌር ለምሳሌ ጨዋታ መጫወት አንችልም፡፡ ኢንተርኔት ውስጥ መግባት አንችልም፡፡ ሃርድዌሩ ብቻውን ምንም አይፈይድም፡፡ ትእዛዝ ማስተላለፍ አይቻልም፡፡ ልክ መኪና ነዳጅ ወይም መብራት ሳይኖራት ተንቀሳቅሳ የፈለግንበት ቦታ መድረስ አንችልም፡፡

ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ እያንዳንዳቸው የኮምፕዩተሩ የውስጥና የውጭ አካሎች የራሳቸው ድራይቨር /Driver ወይም አስማሚ የሚባል ሶፍትዌር አላቸው፡፡ ለምሳሌ የድምጽ ካርዱ የድምጽ ካርድ መሆኑን ኮምፕዩተሩ ማወቅ አለበት፡፡ መጻፊያ ገበታው መጻፊያ ገበታ መሆኑ ማወቅ አለበት፡፡ ይኸንን የሚያስተሳስር አስማሚ ሶፍትዌር እያንዳንዳቸው አካሎች አላቸው፡፡

፬) አራተኛው ክፍል ደግሞ ኦፕሬቲንግ ስይስተም / Operating Systm (OS) ወይም ግብረተ ሲስትም ይባላል፡፡ የግብረተ ሲስተሙ ዋና ሚና ካላቸው ውስጥ አንዱ ክፍል ነው፡፡ ብዙ ሰወች ግብረተ ሲስተሙንና ሶፍትዌርን አደባልቀውና አደናግረው ይነጋራሉ፡፡ ግን በቀጥታ ትክክል አይደለም፡፡ ባጭሩ ዋናው የግብረተ ሲስተሙ ስራ የኮምፕዩተር የውስጥና የውጭ አካል እና ሶፍትዌሮች በአንድ ላይ ተጣጥመው ወይም እጅና ጓንት ሆነው እንዲሰሩ የሚያስችል ነው፡፡ ለምሳሌ ዊንዶውስ፣ ማክ፣ ሊነክስ የመሳሰሉት ግብረተ ስይስተም ናቸው፡፡ የግብረተ ሲስተሙ ዋና ተግባር የውጭና የውስጥ አካላት እንዲሁም ሶፍትዌሮች ተቀናጅተውና ተስማምተው መስራት እንዲችሉ የሚያደርግ ነው፡፡ እነዚህ አራት ክፍሎች እንዴት እንደሚሰሩ በሚቀጥለው ገጽ ቀርበዋል፡፡

እዚህ ድረስ ስላነበቡ አመሰግናለሁ! ከታች አስተያየት ለመስጠት አይርሱ!!

አስተያየት መስጫ፤

* ተፈላጊ መረጃ
1000
Captcha Image

አስተያየቶች

እስከ አሁን አስተያየት አልተሰጠም፡፡ የመጀመሪያ ይሁኑ!